Najsłynniejsze kanapki świata

Trzeciego listopada w Stanach Zjednoczonych przypada Dzień Kanapki. Z tej okazji postanowiłam przedstawić kilka szczególnie słynnych reprezentantek tego kulinarnego gatunku.

Cheesesteak

Duma Filadelfii – cienkie plastry steka, cebula i sos serowy w miękkiej, podłużnej bułce – to jedna z najpopularniejszych amerykańskich kanapek. Jej korzenie sięgają pierwszych dekad XX wieku, a popularna legenda głosi, że jako pierwsi przygotowali ją właściciele wózka z hot-dogami Pat i Harry Olivieri. Pierwsza kanapka miała być eksperymentem, jednak spodobała się tak bardzo, że porzucili dla niej kiełbaski i uczynili ją swoją specjalnością – do dziś działa założona przez nich restauracja Pat’s King of Steaks. Chociaż na początku steka podawano po prostu z roztopionym plastrem sera provolone, a potem z topionym American cheese, dzisiaj kultowy i kluczowy jest wysoko przetworzony sos serowy Cheez Whizz, od lat 50. sprzedawany przez firmę Kraft. I tu polityczna ciekawostka: kiedy John Kerry odwiedził Filadelfię podczas kampanii prezydenckiej w 2004 roku, w towarzystwie kamer wybrał się na Italian Market, żeby zamówić ikoniczną kanapkę, poprosił jednak o wersję z „prawdziwym” szwajcarskim serem. Komentatorzy żartowali później, że wybór ten przypieczętował jego reputację snoba i „kosztował go Pensylwanię”.

Croque-monsieur / Croque-madame

Francuskie klasyki: croque-monsieur (zapiekana kanapka z miękkiego chleba pain de mie z szynką i z serem gruyere, a czasem również sosem beszamelowym) i croque-madame (podobna do croque-monsieur, ale z dodatkiem sadzonego jajka) narodziły się w paryskich bistrach na początku XX wieku. Słowo croquer oznacza „gryźć”, a określeniem croque nazywali kelnerzy chrupiącą kanapkę. Podczas jej serwowania wołali ponoć właśnie: „croque, monsieur!”. Niewiele później kanapka pojawia się już na kartach jednego z literackich arcydzieł XX wieku – w drugim tomie W poszukiwaniu straconego czasu Marcela Prousta.

Reuben

Kanapka Reuben składa się z peklowanej wołowiny, kiszonej kapusty, żółtego sera i „sosu rosyjskiego” z majonezu, ketchupu, musztardy i chrzanu (alternatywnie dodaje się do niej sos 1000 wysp) na żytnim chlebie. Według jednej z teorii powstała w 1914 roku w Reuben Delicatessen w Nowym Jorku, a jej twórcą był ich niemiecki właściciel Arnold Reuben. Druga teoria jej autorstwo przypisuje imigrantowi z Litwy Reubenowi Kulakofsky’emu, który miał ją zamówić podczas rozgrywki pokerowej w hotelu Blackstone w Omaha, w Nebrasce. O pochodzeniu kanapki dyskutują bohaterowie znakomitego filmu Roberta Redforda Quiz Show:

Gatsby

Najsłynniejsza kanapka RPA – bułka wypełniona frytkami, różnymi rodzajami mięs i piklami – nosi nazwę Gatsby. Jej historia sięga 1976 roku, kiedy to właściciel stoiska z fish&chips w Kapsztadzie Rashaad Pandy, nie miał czym nakarmić głodnych robotników. Pospiesznie złożył kanapkę z tego, co mu zostało, a wtedy jeden z klientów zawołał ponoć: „It’s a gatsby smash!”. Smash to w RPA slangowe określenie hitu, zaś na tamtejszych ekranach królowała akurat ekranizacja Wielkiego Gatsby’ego z Robertem Redfordem. Skąd to skojarzenie? Do końca nie wiadomo, Pandy zaczął jednak sprzedawać kanapkę pod tą nazwą i… reszta jest historią.

Kanapka cieszyńska

Należy docenić także i polski wkład w historię kanapek: kultowe kanapki cieszyńskie produkowane są przez tamtejszy SPOŁEM od lat 60. XX wieku, pierwsze kanapeczki ze śledziem prawdopodobnie pojawiły się tam jednak wcześniej, tuż po wojnie. Skąd śledź w Cieszynie? Prawdopodobnie… z Islandii. Tamtejszy śledź miał być elementem wymiany handlowej: Polska oferowała Islandczykom popularne tam Prince Polo i wódkę, ci nam – swoje ryby. Idea kanapki ze śledziem ma zresztą korzenie skandynawskie – podobne jada się w Norwegii czy Danii. Dzisiaj kanapki na białym lub ciemnym pieczywie występują w kilku wersjach smakowych: prócz śledziowej są kanapki z szynką, z pastą jajeczną, pastą z makreli i (moja ulubiona) kanapka z sałatką jarzynową.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s