Panettone

Włoska drożdżowa baba świąteczna z mnóstwem bakalii zyskuje coraz większą popularność na świecie. Choć mamy w polskiej tradycji swoje baby – ba! Jesteśmy wręcz bab kolebką! – z chęcią kupujemy kolejny produkt „made in Italy”. A konkretnie „made in Milan”, bo to tam najprawdopodobniej ciasto powstało.

Z włoskim menu bożonarodzeniowym nie jest łatwo – oczywiście także w Polsce mamy pewne regionalne różnice, ale jest też jakiś kanon, który obowiązuje w większości kraju. We Włoszech odwrotnie – trudno znaleźć danie, które jadano by pod koniec grudnia wszędzie. Najprawdopodobniej najpopularniejszym jest właśnie panettone, tradycyjne ciasto lombardzkie, o którego powstaniu krąży co najmniej kilka legend.

Najpopularniejsza pochodzi z XV wieku, kiedy Księstwo Mediolanu przeżywało renesans kulturowy i gospodarczy pod panowaniem Ludovico il Moro. W tamtym czasie na dworze księcia organizowano ponoć wspaniałe bankiety i to z jednym z nich związana jest legenda o powstaniu panettone. Książę zażyczył sobie na wystawną kolację świąteczną wspaniałego deseru, ale kucharz zbyt późno wyjął go z pieca i ciasto było prawie zwęglone. Zdesperowany, podał upieczony przez kuchcika Toniego słodki chlebek, który powstał z tego, co było akurat w spiżarni – mąki, masła, jaj, rodzynek i skórki cedrowej. Książę i jego goście byli zachwyceni i tak powstał pan dal Tögn, po włosku pane di Toni – panettone.

Wedle konkurencyjnej legendy panettone miałoby być dziełem messer Uliva degli Atellani z Mediolanu, który chciał zaimponować ojcu swojej ukochanej, znanemu piekarzowi i zatrudnił się u niego jako czeladnik. Z najlepszych składników – masła, rodzynek, miodu i przedniej mąki – miał zagnieść on ciężkie i słodkie ciasto, które zachwyciło klientów.

Legendy na bok – panettone to po włosku „duży chleb”; powstało w późnym średniowieczu jako jeden ze słodkich chlebów świątecznych – w Genui mamy przypominający keks pandolce, w Sienie bakaliowy panforte, w Rzymie – pangiallo. A jednak to właśnie mediolański panettone zyskał szczególną popularność – już w połowie XIX wieku mediolańskie piekarnie wytwarzały go na skalę niemal przemysłową. Później wykroczył poza granice regionu, a później – kraju. Do dziś do najbardziej ekskluzywnych świątecznych prezentów we Włoszech należą właśnie ciasta wytwarzane przez tradycyjne piekarnie takie jak Cova, Biffi czy Marchesi.

Panettone drastycznie zmieniło się w 1919 roku – do tamtego czasu było znacznie bardziej płaskie, nie tak wyrośniętejak dzisiaj. Jego współczesny kształt zawdzięczamy Angelo Motcie, który umieścił miękkie ciasto w papierowej „koronie”, żeby nie rozlało się po blacie. Dzięki temu pozornie prostemu wynalazkowi panettone rośnie w górę i zyskuje wielkość i kształt, które znamy dzisiaj.

Od połowy wieku XX panettone wytwarzane jest na skalę masową i eksportowane do wielu krajów jako jeden z elementów doskonale wypromowanej włoskiej tradycji kulinarnej. Dzisiaj także rzemieślnicze piekarnie z innych krajów – także z Polski – przygotowują na Boże Narodzenie ten włoski przysmak, którym zachwycali się już Puccini i Verdi.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s