PB and J

Pod tym skrótem kryje się jedna z najpopularniejszych kanapek Ameryki, całym pokoleniom kojarząca się z dziecięcą beztroską: peanut butter & jelly sandwich, czyli pieczywo (najczęściej tostowe) posmarowane masłem orzechowym i dżemem to coś więcej niż kanapka; to instytucja.

Historia PB&J to oczywiście historia trzech głównych składników kanapki: chleba tostowego, dżemu i masła orzechowego. O maśle orzechowym – pierwszy raz opatentowanym przez Marcellusa Edsona, a popularyzowanym w kolejnych latach między innymi przez Johna Kellogga i George’a Washingtona Carvera – pisałam tu, dlatego teraz zajmiemy się dwoma pozostałymi elementami.

W pierwszych latach XX wieku Otto Frederick Rohwedder wynalazł krajalnicę do chleba; z początku jego pomysł nie spotkał się z wielkim zainteresowaniem, bo piekarzom trudno było uwierzyć, że ktoś będzie chciał kupować pokrojony chleb, ale po latach prób i błędów Rohwedderowi udało się stworzyć na tyle efektywną maszynę, że piekarze z Chillicothe Baking Company z Missouri postanowili spróbować. W 1928 roku rozpoczęto tam sprzedaż krojonego chleba, któremu towarzyszyło hasło reklamowe „the greatest step forward in baking since bread was wrapped” („największy krok naprzód w piekarstwie, odkąd zaczęto owijać chleb”), które z czasem przekształciło się w często używany do dzisiaj idiom „the greatest thing since sliced bread” („najlepsza rzecz od czasu krojonego chleba”), który przywołuje się przy okazji nowych, wyjątkowo udanych wynalazków.

Ostatni element to dżem. Pierwszy znany nam przepis na PB&J, opublikowany w „Boston Cooking School Magazine of Culinary Science and Domestic Economics” w 1901 roku zakładał użycie dżemu z porzeczek lub dzikich jabłuszek. W latach dwudziestych mocno eksperymentowano – w książkach kucharskich z tamtego okresu pojawiają się kanapki z masłem orzechowym i: rodzynkami, syropem klonowym, pomarańczami, ale też z bekonem, serem i oliwkami czy ostrymi papryczkami pimientos. Z końca lat dwudziestych pochodzi też lepkie połączenie masła orzechowego z marshmallows, które nosi dziś nazwę fluffernutter. Do dzisiaj PB&J przygotowuje się z różnymi smakami dżemów, ale w najbardziej popularnej wersji kromki chleba smarowano produktem o nazwie Grapelade – winogronową galaretką, opatentowaną w 1917 roku przez Paula Welcha.

Wszystkie te trzy produkty – krojony, pakowany chleb tostowy, grapelade i masło orzechowe w bardziej kremowej i mniej klejącej niż na początku wersji – zyskały popularność w czasach wielkiego kryzysu, a najważniejszą grupą docelową były dzieci, które same mogły sobie przygotować ulubioną słodką, ale jednak względnie pożywną przekąskę. Kolejny przełom nastąpił w czasie II wojny światowej. Zarówno grapelade jak i masło orzechowe znajdowały się wśród racji żywnościowych dla żołnierzy – były wysokokaloryczne, dostarczały węglowodanów i białka i łatwo je było przechowywać. I tak kanapka z równie praktycznego tostowego chleba z PB&J stała się ważnym elementem żołnierskiej diety.

PB&J od lat jest ważnym motywem popkulturowym. Współscenarzystka Sukcesji Georgia Pritch określiła PB&J „kulinarnym odpowiednikiem przytulenia swojego zwierzaka”. Swoją ulubioną kanapką nazwała ją Cate Blanchett, podczas gdy Keanu Reeves preferuje chrupiące masło orzechowe z miodem. Mama Jimmy’ego Kimmela przygotowała PB&J dla wszystkich gości ceremonii rozdania Emmys w 2016 roku. Kanapka inspiracją dla artystów: tu znajdziemy listę filmów otagowanych hasłem peanut butter and jelly sandwich, zaś tu i tu – filmy krótkometrażowe, w których jest to kluczowy motyw. Poświęcono jej również popularną piosenkę i książeczkę dla dzieci. Poniżej zaś poważną rozmowę przy PB&J prowadzą Michelle Pfeiffer i Jack Nicholson:

Scena z filmu Wilk

2 uwagi do wpisu “PB and J

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s